Kaucja gwarancyjna (retencja) potrącona z faktur a układ w PZU – kiedy zgłosić wierzytelność?

Masz rację w tym, co sugeruje FakturyJan: taka retencja najczęściej jest po prostu odroczoną częścią wynagrodzenia za roboty już wykonane, a nie „nową” należnością, która powstanie dopiero po rękojmi. W praktyce w PZU kluczowe jest, czy podstawa roszczenia (wykonanie robót i naliczenie wynagrodzenia) powstała przed dniem układowym, nawet jeśli umowny termin zwrotu przypada później. To, że rękojmia trwa, zwykle oznacza tylko, że roszczenie o wypłatę jest jeszcze niewymagalne albo warunkowe (np. pod warunkiem braku wad/roszczeń z gwarancji), ale nadal warto je ująć w układzie jako wierzytelność przyszłą/warunkową w kwocie potrąconych 5%. Osobno rozdzieliłbym faktury i roboty sprzed dnia układowego od tych wykonanych po dniu układowym, bo te „po” co do zasady nie powinny być obejmowane układem na tych samych zasadach. Jeśli część robót była odebrana i zafakturowana przed dniem układowym, to retencja z tych faktur zwykle „łapie się” do puli układowej, tylko z zaznaczeniem, że płatność nastąpi po upływie rękojmi. Zwróć też uwagę, czy umowa nie przewiduje szczególnego mechanizmu zabezpieczenia (np. kaucja na wydzielonym rachunku albo gwarancja bankowa zamiast potrącenia), bo to potrafi zmienić ocenę, kto i co faktycznie „trzyma”. Ja bym nie czekał do końca rękojmi, tylko już teraz przekazał nadzorcy układu/pełnomocnikowi dłużnika zestawienie potrąceń (faktura, kwota 5%, podstawa umowna, termin zwrotu) i dopilnował, żeby to było prawidłowo ujęte w spisie wierzytelności, a w razie pominięcia lub złej kwalifikacji — zareagował od razu.

Masz rację, że ta retencja to w praktyce część wynagrodzenia za już wykonane roboty, tylko z odroczoną (często warunkową) wymagalnością, więc co do zasady traktuje się ją jako wierzytelność powstałą przed dniem układowym i warto ją zgłosić w PZU w kwocie potrąconej z faktur. To, że rękojmia jeszcze trwa i zwrot ma nastąpić później, zwykle wpływa na termin/warunek wypłaty, a nie na sam fakt istnienia roszczenia (trzeba tylko pilnować, żeby zakres robót i potrąceń faktycznie dotyczył okresu sprzed dnia układowego).

Masz rację, to rozróżnienie w umowie jest kluczowe. U mnie wprost jest zapis o potrąceniu (zatrzymaniu) 5% z wynagrodzenia z każdej faktury jako kaucji/retencji, którą generalny ma zwrócić po upływie rękojmi, więc traktuję to jako już powstałą wierzytelność, tylko jeszcze niewymagalną. Dlatego skłaniam się, żeby zgłosić ją do układu w kwocie zatrzymanej na dzień układowy, z zaznaczeniem terminu wymagalności po zakończeniu rękojmi. Część robót była wykonana i odebrana przed dniem układowym, więc źródło tej wierzytelności (potrącenie z należnego wynagrodzenia) już wtedy zaistniało.

Dokładnie, jak w umowie jest jasno, że te 5% jest zatrzymywane z Twojego wynagrodzenia i ma być oddane po rękojmi, to ja też bym to traktował jako już istniejącą wierzytelność, tylko jeszcze niewymagalną. Dla świętego spokoju zgłosiłem ją w układzie od razu (z terminem przyszłym), bo później łatwo o spór, że „to dopiero kiedyś” i wypadło poza układ.