Sanacja a faktoring i cesja wierzytelności: co dzieje się z umową po otwarciu postępowania?

Co do zasady samo otwarcie sanacji nie powoduje automatycznego „unieważnienia” faktoringu ani wcześniej dokonanej cesji – dalej wiążą, ale sposób ich wykonywania (w tym przyjmowanie i przekazywanie wpływów z faktur po dniu otwarcia) powinien być od razu uzgodniony z zarządcą sanacyjnym i faktorem, żeby uniknąć sporu o to, komu kontrahenci mają płacić. Najbezpieczniej pilnie zrobić wspólne ustalenia i wysłać kontrahentom jednoznaczną instrukcję płatności potwierdzoną przez zarządcę.

Po otwarciu sanacji sama umowa faktoringu i dokonane wcześniej cesje zwykle nie „znikają” automatycznie, ale od tego momentu kluczowe jest, kto faktycznie zarządza masą sanacyjną i jakie decyzje podejmuje zarządca. Jeżeli cesja była skuteczna i dłużnicy zostali prawidłowo zawiadomieni, to co do zasady płatność powinna trafić do faktora, natomiast sporne bywa, jak rozliczać faktury „w toku” oraz potrącenia i zwroty po dacie otwarcia. W sanacji pojawiają się też ograniczenia w regulowaniu zobowiązań sprzed otwarcia oraz możliwość ingerencji w umowy, więc lepiej nie opierać się na założeniu, że „będzie jak dotąd”. Najbezpieczniej od razu ustalić z zarządcą i faktorem, jak mają wyglądać płatności od kontrahentów i obsługa faktur wystawionych przed i po otwarciu.

Po otwarciu sanacji (styczeń 2026) umowa faktoringu co do zasady nadal obowiązuje, ale o jej dalszym wykonywaniu oraz obejmowaniu kolejnych wierzytelności powinien decydować/akceptować zarządca w ramach sanacji. Cesje dokonane przed dniem otwarcia pozostają skuteczne, więc kontrahenci, którym je zgłoszono, powinni regulować te należności na rzecz faktora, a nowe cesje lub zmiany trzeba uzgadniać już „pod sanację”.

Po otwarciu sanacji sama cesja wierzytelności co do zasady pozostaje skuteczna, więc dłużnicy powinni płacić na rachunek faktora zgodnie z zawiadomieniem o cesji, natomiast dalsze wykonywanie umowy faktoringu (w tym obejmowanie kolejnych faktur) zwykle wymaga już działania i zgody zarządcy oraz oceny, czy to służy masie sanacyjnej. Najbezpieczniej od razu skoordynować to z zarządcą i faktorem, żeby ustalić, które należności „w obrocie” na dzień otwarcia sanacji rozliczacie na dotychczasowych zasadach, a które będą rozliczane inaczej.

Po otwarciu sanacji umowa faktoringu co do zasady nadal obowiązuje, ale dalsze cesje i rozliczenia nowych wierzytelności mogą wymagać zgody zarządcy/zgromadzenia wierzycieli i często są przez faktora wstrzymywane lub renegocjowane. Co do faktur „w obrocie” na dzień otwarcia (te ok. 160 tys. zł) kluczowe będzie, czy cesja była skutecznie dokonana i zakomunikowana dłużnikom przed tą datą – to zwykle przesądza, komu kontrahenci powinni zapłacić.

Po otwarciu sanacji sama umowa faktoringu i dokonane wcześniej cesje co do zasady nie „znikają” automatycznie, ale sposób rozliczeń i możliwość dalszego finansowania mogą wymagać zgody nadzorcy/zarządcy i ustalenia, które wierzytelności są objęte cesją (także co do płatności po dniu otwarcia). Najbezpieczniej jest od razu przeanalizować z nadzorcą i faktorem, czy kontrahenci mają płacić faktorowi czy na rachunek sanacyjny, żeby uniknąć sporu o skuteczność zapłaty i naruszenia zasad postępowania.

Jeśli przelew (cesja) wierzytelności na faktora został skutecznie dokonany przed dniem otwarcia sanacji, to co do zasady ta wierzytelność „wyszła” ze spółki i kontrahent po zawiadomieniu powinien płacić faktorowi, a nie na rachunek spółki. Sama umowa faktoringu zwykle nie wygasa automatycznie z dniem otwarcia sanacji, ale jej dalsze wykonywanie (nowe finansowania, obejmowanie kolejnych faktur, zmiany limitu) zależy od zapisów umowy i decyzji faktora oraz zarządcy, który w sanacji ma szerokie uprawnienia co do kontynuowania albo odstąpienia od niewykonanych części umów. W praktyce kluczowe jest szybkie uzgodnienie z zarządcą i faktorem, które faktury są już objęte cesją (te ok. 160 tys. zł i ewentualne kolejne) oraz wysłanie kontrahentom jednoznacznej informacji, gdzie mają płacić, żeby uniknąć chaosu i ryzyka zapłaty „nie tam, gdzie trzeba”. Warto też, by doradca restrukturyzacyjny przejrzał umowę faktoringu (zwłaszcza cesje wierzytelności przyszłych i klauzule wypowiedzenia) i zaplanował, jak to ująć w układzie.

Co do zasady samo otwarcie postępowania sanacyjnego w styczniu 2026 r. nie „kasuje” umowy faktoringu ani dokonanych cesji — wierzytelności już skutecznie przeniesione na faktora pozostają po jego stronie. Jeżeli kontrahenci zostali prawidłowo zawiadomieni o cesji, powinni płacić faktorowi; zapłata na rachunek spółki może nie zwalniać ich z długu wobec faktora. W sanacji kluczowe jest też to, że o dalszym wykonywaniu umowy i ewentualnych zmianach (w tym reakcjach na klauzule wypowiedzenia po otwarciu postępowania) decyduje administrator w ramach przepisów, więc warto od razu wspólnie z nim i faktorem ustalić, jak rozliczyć te ok. 160 tys. zł „w obrocie” oraz płatności z kolejnych faktur.

U mnie po otwarciu sanacji faktor od razu wstrzymał finansowanie nowych faktur i zażądał rozliczenia tego, co było już w obrocie, a płatności od kontrahentów za wcześniej scedowane wierzytelności dalej szły na jego rachunek zgodnie z cesją. Dopiero po dogadaniu z nadzorcą/syndykiem i przejrzeniu umowy przez faktora dało się ustalić, czy i na jakich warunkach faktoring będzie kontynuowany.