Sanacja a gwarancja należytego wykonania – czy zamawiający może ją uruchomić po otwarciu postępowania?

Masz rację, że samo otwarcie sanacji nie powinno z automatu uruchamiać gwarancji, jeśli po stronie wykonawcy nie ma konkretnego naruszenia umowy i nie ziściły się warunki wypłaty wskazane w samej gwarancji. W praktyce zamawiający często „sonduje” temat z ostrożności, ale to jeszcze nie znaczy, że ma podstawę do skutecznego żądania wypłaty albo do domagania się dodatkowych zabezpieczeń bez umownej/ustawowej przesłanki. Kluczowe jest, co dokładnie przewiduje umowa (kiedy można żądać dodatkowego zabezpieczenia) oraz jakie są przesłanki i tryb wypłaty w treści gwarancji, bo to one determinują ryzyko. Jeśli realizacja idzie prawidłowo i nie ma formalnych wezwań, naliczeń czy protokołów, to raczej mówimy o presji negocjacyjnej niż o realnej podstawie do uruchomienia zabezpieczenia.

Dokładnie tak – u mnie w praktyce zamawiający po otwarciu sanacji też „dmuchał na zimne” i próbował podbijać temat gwarancji/dodatkowych zabezpieczeń, ale dopóki nie ma realnego naruszenia umowy i spełnienia warunków z treści gwarancji, to zwykle kończy się na straszeniu i pismach „na wszelki wypadek”. Warto pilnować terminów i dokumentacji odbiorów, bo to najszybciej ucina dyskusję, jeśli ktoś próbuje zrobić z sanacji pretekst.

Zgadzam się z tym, że samo otwarcie postępowania sanacyjnego co do zasady nie daje zamawiającemu „automatycznego” prawa do uruchomienia gwarancji należytego wykonania, jeśli po stronie wykonawcy nie doszło do zdarzeń wskazanych w umowie i w samej gwarancji. W praktyce kluczowe jest jednak brzmienie dokumentu gwarancyjnego: niektóre gwarancje są bezwarunkowe „na pierwsze żądanie”, ale to nadal nie znosi wymogu działania zgodnie z ich treścią i celem zabezpieczenia. Jeżeli nie ma opóźnień, protokołów usterek, naliczonych kar ani podstaw do odstąpienia, to zamawiającemu zwykle trudno racjonalnie uzasadnić uruchomienie zabezpieczenia wyłącznie „na wszelki wypadek”. Żądanie dodatkowych zabezpieczeń również powinno wynikać z konkretnych postanowień kontraktu lub przepisów, a nie z samej obawy związanej z restrukturyzacją. Warto poprosić zamawiającego na piśmie o wskazanie konkretnej podstawy (klauzuli umowy/gwarancji) i zdarzenia, które ich zdaniem uruchamia uprawnienia z gwarancji. Równolegle dobrze przejrzeć umowę, SIWZ/OPZ i treść gwarancji z prawnikiem oraz skonsultować z ubezpieczycielem, jak interpretują warunki wypłaty. Im lepiej udokumentujecie bieżąte, prawidłowe wykonywanie robót/usług i odbiory częściowe, tym łatwiej będzie przeciąć narrację, że „trzeba się zabezpieczyć” mimo braku naruszeń. Jeśli mimo to zamawiający będzie naciskał, często dopiero formalne wezwanie lub próba wypłaty z gwarancji pokazuje, czy stoi za tym realna podstawa, czy wyłącznie presja negocjacyjna.

Dokładnie – samo otwarcie sanacji zwykle nie daje zamawiającemu podstaw do uruchomienia gwarancji ani do żądania „dodatkowych” zabezpieczeń, jeśli realizacja idzie zgodnie z umową i nie zaszły zdarzenia wskazane w treści gwarancji. W praktyce kluczowe jest, co dokładnie przewiduje gwarancja i kontrakt (np. przesłanki wypłaty, ewentualne klauzule o zmianie sytuacji finansowej), bo bez spełnienia tych warunków takie działania zamawiającego są co najmniej wątpliwe.