Restrukturyzacja spółki a poręczenie prywatne kredytu – czy bank może ścigać poręczyciela?

Przerabiałem podobny temat przy restrukturyzacji spółki i niestety z moich doświadczeń wynika, że ochrona w postępowaniu dotyczy głównie dłużnika, czyli spółki, a nie automatycznie poręczyciela. Bank traktuje poręczenie i weksel jako osobne „wejście” do pieniędzy i potrafi iść najprostszą ścieżką, zwłaszcza jeśli widzi ryzyko, że układ potrwa albo spółka nie dowiezie planu. U mnie bank w trakcie rozmów o układzie równolegle wysyłał wezwania do zapłaty do poręczyciela i sugerował, że nie będzie czekał na wynik restrukturyzacji. Finalnie dało się to wyhamować dopiero negocjacją z bankiem i jasnym planem spłat oraz przedstawieniem, że układ daje im realnie więcej niż „dobicie” poręczyciela. Weksel dodatkowo komplikuje sprawę, bo bank często lubi się na nim oprzeć, gdy chce działać szybciej i twardziej. To, czy w praktyce ruszą z windykacją/egzekucją wobec Ciebie w trakcie restrukturyzacji, zależy od banku i Twojej sytuacji, ale sam fakt restrukturyzacji spółki nie daje poręczycielowi automatycznej tarczy. Jeśli jesteś na etapie decyzji, to serio warto od razu założyć scenariusz „bank idzie po poręczyciela” i równolegle próbować dogadać z bankiem wstrzymanie działań na czas układu. Ja bym też szybko skonsultował dokumenty poręczenia i weksla, bo diabeł siedzi w szczegółach zapisów.

Z mojego doświadczenia bank w trakcie restrukturyzacji spółki potrafi iść „bokiem” do poręczyciela (i z weksla), bo układ co do zasady wiąże dłużnika, a nie osoby trzecie, więc windykacja wobec Ciebie może ruszyć niezależnie od ochrony spółki. U mnie dopiero wyraźne dogadanie z bankiem (albo zabezpieczenie tego w układzie/odrębnym porozumieniu) realnie hamowało nacisk na poręczyciela.

U mnie bank w trakcie restrukturyzacji spółki i tak próbował iść „na skróty” do poręczyciela/wezwania z weksla, bo układ co do zasady nie chroni prywatnych zabezpieczeń osób trzecich, więc windykacja wobec Ciebie jest realna. Dopiero twarde negocjacje i wciągnięcie banku w rozmowy o całościowym porozumieniu (żeby nie eskalować) trochę to uspokoiły, ale liczyłbym się z tym, że mogą Cię ścigać równolegle.

Miałem podobną sytuację przy restrukturyzacji spółki i niestety bank w praktyce potrafi iść równolegle po poręczycielu, bo układ co do zasady wiąże dłużnika (spółkę), a nie automatycznie zwalnia poręczyciela czy wystawcę weksla. Ochrona w restrukturyzacji może wstrzymać egzekucję przeciwko spółce, ale nie zawsze blokuje działania wobec osoby, która poręczyła prywatnie, więc windykacja do poręczyciela w trakcie postępowania jest realna. U mnie bank najpierw mocno naciskał na poręczycieli, zanim jeszcze rozmowy o układzie na dobre ruszyły. Warto od razu porozmawiać z doradcą restrukturyzacyjnym, czy da się włączyć bank w układ tak, żeby w praktyce wstrzymał działania też wobec Ciebie, bo bez tego ryzyko pozostaje.

Dopytam o kilka szczegółów, bo od tego zależy odpowiedź: jakie to postępowanie restrukturyzacyjne planujesz (np. o zatwierdzenie układu, przyspieszone układowe, układowe, sanacja) i czy bank jest wierzycielem zabezpieczonym rzeczowo, czy tylko „z poręczenia” i weksla? Czy poręczenie jest cywilne (art. 876 k.c.) i czy weksel jest in blanco z deklaracją wekslową, a zobowiązanie poręczyciela obejmuje całość długu czy np. limit kwotowy? Ważne też, czy bank już wypowiedział umowę kredytu albo wypełnił weksel, oraz czy poręczenie było składane przez Ciebie jako osobę fizyczną prywatnie, czy w związku z działalnością gospodarczą. Napisz jeszcze, na jakim etapie jesteście i czy planujesz objąć w układzie wierzytelność banku z kredytu (i ewentualnie jak chcesz ją traktować), bo to wpływa na ryzyko działań banku wobec Ciebie.

Co do zasady ochrona w restrukturyzacji dotyczy dłużnika, czyli spółki, a nie osób trzecich, które poręczyły jej zobowiązania. To oznacza, że bank zwykle może dochodzić zapłaty od poręczyciela albo z weksla niezależnie od tego, że wobec spółki toczy się postępowanie i działa ochrona przed egzekucją. Układ reguluje relację wierzycieli ze spółką, ale nie „zwalnia” automatycznie poręczyciela ani nie wygasza odpowiedzialności wekslowej. Żeby realnie ograniczyć ryzyko po Twojej stronie, potrzebna jest zgoda banku (np. w ramach negocjacji układowych albo odrębnego porozumienia) na wstrzymanie działań lub zmianę zabezpieczeń. W praktyce wierzyciel może prowadzić windykację, a po uzyskaniu tytułu – także egzekucję przeciwko poręczycielowi, nawet w trakcie restrukturyzacji spółki. Jeśli poręczyciel zapłaci, powstaje mu roszczenie regresowe wobec spółki, które zwykle staje się „zwykłą” wierzytelnością wobec spółki i może podlegać układowi. Dużo zależy od rodzaju postępowania, treści poręczenia i weksla oraz od tego, co da się uzgodnić z bankiem na starcie. Warto to przeanalizować z doradcą restrukturyzacyjnym i prawnikiem przed otwarciem postępowania, żeby nie zakładać ochrony, której restrukturyzacja sama z siebie nie daje.