Restrukturyzacja a leasing samochodu: czy leasingodawca może wypowiedzieć umowę po otwarciu postępowania?

Po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego leasingodawca co do zasady nie powinien wypowiadać umowy tylko dlatego, że doszło do restrukturyzacji (tzw. „klauzule ipso facto” są w takich sytuacjach zwykle bezskuteczne). Trzeba jednak pamiętać, że w leasingu operacyjnym samochód pozostaje własnością leasingodawcy, więc jeśli umowa zostanie skutecznie wypowiedziana, firma leasingowa może żądać zwrotu pojazdu niezależnie od tego, że trwa postępowanie. Kluczowe jest więc, czy wypowiedzenie może nastąpić z powodu zaległości oraz czy ta zaległość powstała przed dniem otwarcia postępowania i ma być objęta układem. W praktyce najczęściej warunkiem „utrzymania” leasingu jest terminowe regulowanie rat bieżących po otwarciu oraz ujęcie zaległości jako wierzytelności układowej (do spłaty w układzie), ale leasingodawcy często próbują działać szybko, zwłaszcza gdy wcześniej wysłali wezwanie do zapłaty. Jeżeli opóźnienie obejmuje dwie raty, to umowa może przewidywać możliwość wypowiedzenia po bezskutecznym wezwaniu, a wtedy liczą się konkretne daty i treść umowy oraz to, czy wypowiedzenie nastąpiło (lub mogło nastąpić) przed otwarciem postępowania. Dlatego warto niezwłocznie skonsultować to z doradcą restrukturyzacyjnym prowadzącym sprawę i równolegle negocjować z leasingodawcą (np. wpłatę części zaległości i potwierdzenie kontynuacji umów). Jeśli auta są krytyczne dla działalności, czasem rozważa się też wniosek o środki ochronne, ale to wymaga szybkiej reakcji i dobrania trybu postępowania do ryzyka utraty przedmiotu leasingu.

Samo otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego nie daje automatycznie „tarczy” na leasing operacyjny – przy zaległościach leasingodawca co do zasady może dążyć do wypowiedzenia i odbioru przedmiotu leasingu, chyba że szybko uregulujesz zaległe raty albo zabezpieczysz dalsze płatności w sposób uzgodniony w postępowaniu. W praktyce kluczowe są terminy z wezwania, treść umowy i bieżące regulowanie rat po otwarciu, więc warto to od razu omówić z doradcą/nadzorcą układu, żeby nie stracić aut.

Po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego leasingodawca co do zasady nie może skutecznie wypowiedzieć umowy ani odebrać przedmiotu leasingu wyłącznie z powodu zaległości powstałych przed dniem otwarcia, ale jeśli po otwarciu dalej nie będą regulowane bieżące raty, ryzyko wypowiedzenia wraca. Warto też doprecyzować, że same zaległe raty sprzed otwarcia traktuje się jak wierzytelność podlegającą układowi, natomiast bieżące płatności trzeba płacić normalnie.

Z mojej praktyki (u kilku firm w podobnej sytuacji) samo otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie „zabezpiecza” automatycznie leasingu tak, że finansujący już nic nie może zrobić, ale zwykle nie idzie to od razu w tryb „wypowiedzenie i odbiór”, jeśli zaczynasz na bieżąco płacić i szybko siadasz do rozmów. Leasingodawcy najczęściej patrzą pragmatycznie: jeżeli po otwarciu dalej narastają zaległości albo nie ma jasnego planu spłaty, to próbują wypowiedzieć umowę i odzyskać przedmiot leasingu. Widziałem też przypadki, gdzie zaległe raty „wpadały” do układu, a umowy udało się utrzymać, ale warunkiem było uregulowanie bieżących rat i dogadanie się co do zaległości. Na Twoim miejscu jak najszybciej skonsultowałbym to z doradcą restrukturyzacyjnym i równolegle odezwał się do leasingodawcy, żeby wstrzymać wypowiedzenie i ustalić warunki dalszego korzystania z aut.

W praktyce samo otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie daje automatycznej „tarczy” dla leasingu operacyjnego w tym sensie, że leasingodawca co do zasady nadal może skorzystać z uprawnień z umowy, jeśli występują zaległości. Jednocześnie po otwarciu postępowania często da się wynegocjować dalsze wykonywanie umowy (np. spłatę zaległości w uzgodnionym trybie i bieżące raty), bo to bywa w interesie obu stron, ale to nie dzieje się samo. Kluczowe jest, czy wypowiedzenie nastąpiło (albo może nastąpić) na podstawie warunków umowy i kiedy dokładnie, dlatego warto od razu skonsultować temat z doradcą restrukturyzacyjnym i jak najszybciej podjąć rozmowy z leasingodawcą. Jeśli zaległość to dwie raty i jest już wezwanie, ryzyko wypowiedzenia istnieje, więc lepiej nie zakładać, że restrukturyzacja automatycznie zatrzyma odbiór aut.

Aby sensownie ocenić ryzyko wypowiedzenia: czy po wezwaniu do zapłaty leasingodawca już złożył oświadczenie o wypowiedzeniu (albo wyznaczył ostateczny termin z zagrożeniem wypowiedzenia) i czy po otwarciu PPU zamierzasz regulować bieżące raty na czas? Dopytam też, czy te zaległe dwie raty chcesz objąć układem oraz co dokładnie masz w umowach leasingu jako przesłanki wypowiedzenia i ewentualny okres wypowiedzenia?

Możesz doprecyzować, czy leasingodawca już wypowiedział umowy czy na razie jest tylko wezwanie do zapłaty, oraz czy po otwarciu postępowania planujesz na bieżąco regulować nowe raty (po dacie otwarcia) i jak długie jest opóźnienie liczone w dniach zgodnie z umową/OWUL?