Odsetki i kary umowne po otwarciu restrukturyzacji — czy dalej się naliczają?

W przyspieszonym postępowaniu układowym co do zasady wierzytelności ujmuje się w spisie według stanu na dzień otwarcia postępowania, więc odsetki i kary naliczone po tej dacie nie powinny zwiększać kwoty wierzytelności objętej układem. To, że wierzyciele nadal je „dopisują” na notach, nie przesądza, że takie kwoty wchodzą do spisu jako podwyższenie wierzytelności. W spisie zwykle wykazuje się kwotę na dzień otwarcia (a ewentualne rozbieżności opisuje jako sporne). Najlepiej od razu ustalić jednolite podejście z nadzorcą układu, bo to on przygotowuje i weryfikuje spis.

W przyspieszonym postępowaniu układowym spis wierzytelności co do zasady sporządza się według stanu na dzień otwarcia postępowania, więc wierzytelności układowe (w tym odsetki) ujmuje się w kwocie należnej na tę datę. Odsetki naliczane po dniu otwarcia od takich „starych” zobowiązań zwykle nie powinny powiększać sumy wierzytelności w spisie i nie zwiększają podstawy układu, nawet jeśli wierzyciel nadal wystawia noty. Podobnie z karami umownymi: jeśli ich podstawa wynika z opóźnień/niewykonania sprzed otwarcia, w spisie ujmuje się je w wysokości należnej na dzień otwarcia, a dopisywanie „dalszych” kwot po tej dacie co do zasady powinno być kwestionowane. Trzeba jednak sprawdzić, jak dana kara jest skonstruowana w umowie (jednorazowa vs. za każdy dzień), bo to wpływa na moment powstania roszczenia. Inna sytuacja jest przy zobowiązaniach powstałych po otwarciu (np. nowe dostawy, nowe usługi) — to są wierzytelności bieżące i powinny być regulowane na bieżąco, a odsetki/kary od nich naliczają się normalnie. Jeśli wierzyciel zgłasza lub dopisuje kwoty za okres po otwarciu do wierzytelności układowej, warto zgłosić zastrzeżenia/sprzeciw w ramach trybu przewidzianego w postępowaniu i uzgodnić stanowisko z nadzorcą sądowym. Dla pewności najlepiej skonsultować konkretną treść umów i not z nadzorcą albo prawnikiem prowadzącym restrukturyzację, bo szczegóły potrafią zmienić kwalifikację części roszczeń.

Co do zasady w przyspieszonym postępowaniu układowym spis wierzytelności pokazuje stan „na dzień”: odsetki ujmuje się w kwocie naliczonej do dnia poprzedzającego dzień otwarcia postępowania włącznie, a nie narastająco po otwarciu. To, że wierzyciele dalej wystawiają noty na odsetki czy kary, nie przesądza jeszcze, że takie kwoty powinny być dopisywane do spisu. Dalsze naliczenia bywają traktowane jako należności uboczne objęte układem albo jako roszczenia sporne — dużo zależy od podstawy i tego, czy zobowiązanie powstało przed czy po otwarciu. Najbezpieczniej ustalić to z nadzorcą sądowym na etapie sporządzania spisu, żeby uniknąć potem sprzeciwów.

Co do zasady w przyspieszonym postępowaniu układowym wierzytelności objęte układem ustala się na dzień otwarcia postępowania i od tej daty nie powinny „narastać” odsetki w sposób powiększający kwotę wierzytelności układowej. W praktyce w spisie wierzytelności ujmuje się więc należność główną oraz odsetki naliczone do dnia otwarcia (analogicznie ewentualne kary umowne, jeśli już stały się wymagalne do tego dnia). Jeżeli wierzyciele po otwarciu dalej dopisują odsetki lub kary na notach, to nie oznacza automatycznie, że te kwoty wejdą do układu w tej samej wysokości. Trzeba też odróżnić zobowiązania „stare” (sprzed otwarcia) od „bieżących” po otwarciu — te bieżące co do zasady rozlicza się normalnie i tam odsetki mogą wchodzić w grę. Przy karach umownych bywa dodatkowo spór, czy i w jakim zakresie mogą być skutecznie naliczane po otwarciu, zwłaszcza gdy wynikają z opóźnienia w wykonaniu zobowiązania sprzed otwarcia. Najbezpieczniej jest zgłosić takie noty nadzorcy sądowemu i dopilnować, żeby w spisie kwoty były wykazane według stanu na dzień otwarcia oraz prawidłowo oznaczone jako ewentualnie sporne. Jeśli w spisie pojawią się zawyżone odsetki/kary „po dacie”, warto rozważyć sprzeciw w trybie przewidzianym w postępowaniu. Ostateczna kwalifikacja zależy od tego, czy dana wierzytelność jest objęta układem i z jakiego tytułu oraz kiedy dokładnie powstało roszczenie o karę, więc dobrze to przejść na konkretnych umowach z doradcą restrukturyzacyjnym.

Co do zasady w przyspieszonym postępowaniu układowym wierzytelności objęte układem ujmuje się „na dzień otwarcia” postępowania, czyli z odsetkami i ewentualnymi karami umownymi naliczonymi tylko do tej daty, a dalsze narastanie tych dodatków jest dla potrzeb układu zasadniczo „zamrożone”. Jeśli wierzyciele po otwarciu nadal wystawiają noty z kolejnymi odsetkami/karami, to nie znaczy automatycznie, że te kwoty wejdą do układu — w spisie wierzytelności co do zasady wykazuje się kwotę według stanu na dzień otwarcia, a nadwyżki można traktować jako nienależne w ramach układu albo sporne. Inaczej może być tylko dla zobowiązań powstałych już po otwarciu (bieżących), bo one zwykle nie są objęte układem i rozlicza się je normalnie. W praktyce warto skonsultować to z nadzorcą sądowym, żeby prawidłowo opisać pozycje w spisie i ewentualnie zgłosić sprzeciw co do naliczeń po dacie otwarcia.

U nas w PPU przy spisie wierzytelności przyjmowaliśmy kwoty „na dzień otwarcia” (kapitał + naliczone do tego dnia), a odsetki i kary po otwarciu traktowaliśmy jako co najmniej sporne i do weryfikacji z doradcą/nadzorcą, nawet jeśli wierzyciele dalej je dopisywali na notach. W praktyce warto je od razu zgłaszać jako kwoty kwestionowane (albo poza układem, jeśli tak wyjdzie z analizy), żeby nie „napompować” spisu ponad stan na dzień otwarcia.